Solvability of the number theoretic functional equation $ {\phi }_{8}\left(n\right)=\frac{n}{d} $
-
摘要: 根据广义欧拉函数$ {\phi }_{8}\left(n\right) $的准确计算公式,针对其中的某一个公式,利用初等方法和技巧研究方程$ {\phi }_{8}\left(n\right)=\frac{n}{d} $的可解性,其中$ n > 8 $为正整数,$ d $是$ n $的正因子。并得到其全部正整数解$ (n, d) $,即当$ \alpha =0 $时,该方程的正整数解为$ (n, d)=\left(\mathrm{9, 9}\right) \left(\mathrm{11, 11}\right); $当$ \alpha =1 $和$ \alpha =2 $时,该方程无正整数解。Abstract: By using the exact formula for the generalized Euler function $ {\phi }_{8}\left(n\right), $ for one of the formulas, this paper studies the solvability for the equation $ {\phi }_{8}\left(n\right)=\frac{n}{d}, $ where $ n $ is a positive integer and $ d $ is a positive factor of $ n > 8. $ Use elementary methods and techniques to obtain all its positive integer solutions $ (n, d), $ when $ \alpha =0, $ the positive integer solution of the equation is $ (n, d)=\left(\mathrm{9, 9}\right) \left(\mathrm{11, 11}\right). $ When $ \alpha =1 $ and $ \alpha =2, $ the equation has no positive integer solution.
-
0. 引言
欧拉函数在数论的学习和研究中应用十分广泛,即正整数$ n $的欧拉函数$ \phi \left(n\right) $定义为序列$ \mathrm{1, 2}, \cdots , n-1 $中与$ n $互素的正整数的个数[1]。后来,Cai[2]定义了广义欧拉函数,即对于任意的正整数$ e $,正整数$ n $的广义欧拉函数$ {\phi }_{e}\left(n\right) $定义为序列$ \mathrm{1, 2}, 3, \cdots , \left[\frac{n}{e}\right] $中与$ n $互素的个数,即
$$ {\phi }_{e}\left(n\right)=\sum\limits _{i=1, \text{gcd}(i, n)=1}^{\left[\frac{n}{e}\right]}1。 $$ 容易证明
$$ {\phi }_{e}\left(n\right)=\sum\limits _{d|n}\mu \left(\frac{n}{d}\right)\left[\frac{d}{e}\right]。 $$ 式中$ \mu \left(n\right) $为麦比乌斯函数,即
$$ \mu \left(n\right)=\left\{\begin{array}{ll}1, & n=1, \\ {(-1)}^{s}, & n\ge 2, {\alpha }_{1}=\cdots ={\alpha }_{s}=1, \\ 0, & n\ge 2, \exists {\alpha }_{i}1(1\le i\le k), \end{array}\right. $$ 式中$ n=\prod\limits _{i=1}^{s}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} $且$ {\alpha }_{i}\ge 0, {p}_{i}(1\le i\le s) $为不同的素数。
近年来有不少学者对广义欧拉函数进行研究[3-7]。其中:赵贤和刘敏捷[6]由$ {\phi }_{5}\left(n\right) $的准确计算公式,研究了方程$ {\phi }_{5}\left(n\right)=\frac{n}{d} $的可解性;王容等[7]根据$ {\phi }_{3}\left(n\right) $的计算公式,研究了$ {\phi }_{3}\left(n\right)=\frac{n}{d} $的可解性,并得出其全部正整数解。
Cai等[8]和Shen等[9]利用雅可比符号和勒让德公式得到了$ {\phi }_{e}\left(n\right)(e=\mathrm{3, 4}, 6) $的计算公式;王容和廖群英[10]给出了$ {\phi }_{5}\left(n\right) $的准确计算公式;Yang等[11]得到了广义欧拉函数$ {\phi }_{e}\left(n\right)(e=\mathrm{8, 12}) $的准确计算公式。本文将根据$ {\phi }_{8}\left(n\right) $的计算公式,研究方程
$$ {\phi }_{8}\left(n\right)=\frac{n}{d} $$ (1) 的可解性,其中$ d $是$ n $的正因子且$ d\ge 2 $。
1. 相关引理
为后文叙述方便,设$ n $为正整数,记$ \Omega \left(n\right) $为$ n $的素因子个数(重复计数),$ \omega \left(n\right) $为$ n $的不同素因子的个数,并规定$ \Omega \left(1\right)=\omega \left(1\right)=0 $。
引理1[12] 对任意素数$ p $和正整数$ \alpha , $有$ \phi \left({p}^{\alpha }\right)={p}^{\alpha -1}(p-1) $。
引理2[13] 对任意2个互素的正整数$ m、n, $有$ \phi \left(mn\right)=\phi \left(m\right)\phi \left(n\right) $。
引理3[11] 若$ n={2}^{\alpha }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} > 8 $,其中$ {p}_{i}(1\le i\le k) $是不同的奇素数,记
$$ {P}_{k}=\left\{{p}_{1}, {p}_{2}, \cdots , {p}_{k}\right\} \text{,} $$ $$ {R}_{{P}_{k}}=\left\{{r}_{i}\right|{p}_{i}\equiv {r}_{i}\left(\text{mod}8\right), 0\le {r}_{i}\le 7, {p}_{i}\in {P}_{k}, 1\le i\le k\}, $$ 则当$ \alpha \in \left\{\mathrm{0, 1}, 2\right\} $且$ {R}_{{P}_{k}}=\left\{\mathrm{3, 7}\right\}, \left\{3\right\} $时
$$ {\phi }_{8}\left(n\right)=\frac{1}{8}\phi \left(n\right)+\frac{1}{8}{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-\left[\frac{ \alpha +1}{2}\right]}{2}^{\mathit \Omega \left(n\right)-\frac{1}{2}(1-{(-1)}^{\alpha })}。 $$ 2. 主要结论及其证明
2.1 定理1及其证明
定理1 设$ n={2}^{\alpha }\prod\limits _{i= 1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} > 8 $,其中$ k\ge 1 $,$ \forall i= 1, \cdots , k, $ $ {\alpha }_{i}\ge 1, $且$ {\alpha }_{i} $为整数,$ {R}_{{p}_{k}}=\{3, 7\}, \left\{3\right\} $,当$ \alpha =0 $时,方程(1)的正整数解为$ (n, d) = \left(\mathrm{9, 9}\right) \left(\mathrm{11, 11}\right) $。
证明 当$ \alpha =0 $时,$ n=\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} $,此时由引理3及方程(1)可得
$$ \frac{1}{8}\phi \left(n\right)+\frac{1}{8}{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}{2}^{\mathit \omega \left(n\right)}=\frac{n}{d}=\frac{\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}}}{d}, $$ (2) 即
$$ d\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1}({p}_{i}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}{2}^{k}d=8\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} 。 $$ (3) 因为$ d $是$ n $的正因子,$ d\ge 2 $且$ \text{gcd}(d, 2)=1 $,不妨设$ d=\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}} $,其中$ 0\le {\beta }_{i}\le {\alpha }_{i}(1\le i\le k)。 $则由式(3)可得
$$ \prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}}\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1}({p}_{i}-1)+\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}}{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}{2}^{k}=8\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}}。 $$ (4) 对两边取模$ {p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1} $可得$ {\alpha }_{i}-1\le {\beta }_{i}\le {\alpha }_{i}(1\le i\le k) $。对比式(4)两边$ 2 $的个数得到$ k=1 $或2。
(I)$ k=1 $,即$ n={p}_{1}^{{\alpha }_{1}} $,则由式(4)得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}2=8{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}, $$ (5) 其中$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $或1。
(ⅰ)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $时,由式(5)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}2=8 \text{,} $$ 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=6 $或$ 10 $。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=6 $,则$ {p}_{1}=7 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $或$ {p}_{1}=3 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=2 $,此时解$ (n, d)=\left(\mathrm{9, 9}\right) \left(\mathrm{7, 7}\right), $经验证$ (n, d)=\left(\mathrm{9, 9}\right) $满足式(2)。此时方程(1)有解。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=10 $,则$ {p}_{1}=11 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,此时解$ (n, d)=\left(\mathrm{11, 11}\right) $,经验证满足式(2)。此时方程(1)有解。
(ⅱ)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $时,由式(5)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}2=8{p}_{1}, $$ (6) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(6)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)}2 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。则$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $,从而有
$$ ({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}2=8{p}_{1} \text{,} $$ 即$ {p}_{1}=-\frac{3}{7} $或$ \frac{1}{7} $。这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(II)$ k=2 $,即$ n={p}_{1}^{{\alpha }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}} $,则由式(4)得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}{2}^{2}=8{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-{\beta }_{2}}, $$ (7) 式中$ {\alpha }_{i}-{\beta }_{i}=0 $或$ 1 (i=\mathrm{1, 2})。 $因此有以下4种情况。
(ⅰ)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(7)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}4=8 \text{,} $$ (8) 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=4 $或$ 12 $。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=4 $,此时若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $或$ {\alpha }_{2}\ge 2 $,则$ {p}_{1}\left|4\right. $或者$ {p}_{2}\left|4\right. $,这与$ {p}_{1}, {p}_{2} $为奇素数矛盾。因此有$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,即$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=4 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 5}\right) \left(\mathrm{3, 3}\right), $这与$ {p}_{1} < {p}_{2} $且$ {p}_{1}、{p}_{2} $为奇素数矛盾。若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=12 $,即$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}\frac{{p}_{1}-1}{2}\frac{{p}_{2}-1}{2}=3 $,又分为以下4种。
(a)若$ \text{min}({\alpha }_{1}, {\alpha }_{2})\ge 2 $,则有$ {p}_{1}{p}_{2}\left|3\right. $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,因此$ 1\le {\alpha }_{1}\le 2 $,$ 1\le {\alpha }_{2}\le 2 $。
(b) 若$ {\alpha }_{1}=1, {\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{2}\left|3\right. $,从而$ {p}_{1}={p}_{2}=3 $,与$ {p}_{1} < {p}_{2} $矛盾。
(c) $ {\alpha }_{1}=2, {\alpha }_{2}=1 $同理。
(d) 若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,则有$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=12 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 13}\right) \left(\mathrm{3, 7}\right) \left(\mathrm{4, 5}\right) $,其中$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 13}\right) \left(\mathrm{4, 5}\right) $与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,解$ (n, d)=\left(\mathrm{21, 21}\right) $,经验证不满足式(2)。
此时方程(1)无解。
(ⅱ)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,由式(7)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}4=8{p}_{1}{p}_{2} , $$ (9) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $或$ {\alpha }_{2}\ge 2 $,对式(9)两边取模$ {p}_{1} $或$ {p}_{2} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)}4 $或$ {p}_{2}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)}4 $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $为奇素数矛盾。所以$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,$ {\beta }_{1}={\beta }_{2}=0 $,即$ n={p}_{1}^{}{p}_{2}^{} $且$ d=1 $。由式(9)可得
$$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=8{p}_{1}{p}_{2}\pm 4 \text{,} $$ 由于$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)\le {p}_{1}{p}_{2} $,所以$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=8{p}_{1}{p}_{2}-4 $,即$ {p}_{1}=\frac{5-{p}_{2}}{7{p}_{2}+1} $,由于$ 5-{p}_{2} < 7{p}_{2}+1 $,此时方程(1)无解。
(ⅲ)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(7)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}4=8{p}_{1}。 $$ (10) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(10)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)}4 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。因此$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $,式(10)为
$$ {p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}4=8{p}_{1} , $$ (11) 若$ {\alpha }_{2}={\beta }_{2}=1 $,则式(11)为
$$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}4=8{p}_{1} \text{,} $$ 即$ {p}_{1}{p}_{2}-9{p}_{1}-{p}_{2}=3 $或$ -5 $。
若$ {p}_{1}{p}_{2}-9{p}_{1}-{p}_{2}=3 $,则$ {p}_{1}=1+\frac{12}{{p}_{2}-9} $,得到$ {p}_{1}=7 $,$ {p}_{2}=11 $,此时解$ (n, d)=\left(\mathrm{77, 11} \right) $,经验证不满足式(2)。此时方程(1)无解。
若$ {p}_{1}{p}_{2}-9{p}_{1}-{p}_{2}= - 5 $,则得到$ {p}_{1}=3 $,$ {p}_{2}=11 $,与$ {R}_{{P}_{k}}=\left\{\mathrm{3, 7}\right\} $矛盾,此时方程(1)无解。
(ⅳ)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,证明过程同(ⅲ),得到$ {p}_{2} < {p}_{1} $与$ {p}_{1} < {p}_{2} $矛盾,此时方程(1)无解。
2.2 定理2及其证明
定理2 设正整数$ n={2}^{\alpha }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} > 8 $,其中$ k\ge 1 $,$ \forall i= 1, \cdots , k, {\alpha }_{i}\ge 1, $且$ {\alpha }_{i} $为整数,$ {R}_{{p}_{k}}= \left\{\mathrm{3, 7}\right\}, \left\{3\right\} $,当$ \alpha =1 $时,方程(1)无解。
证明 当$ \alpha =1 $时,$ n=2\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} $,此时由引理3及方程(1)可得
$$ \frac{1}{8}\phi \left(n\right)+\frac{1}{8}{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{\mathit \omega \left(n\right)-1}=\frac{n}{d}=\frac{2\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}}}{d}, $$ (12) 即
$$ d\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1}({p}_{i}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{k-1}d=16\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}}。 $$ (13) 因为$ d $是$ n $的正因子,$ d\ge 2 $且$ \text{gcd}(d, 2)=1 $,不妨设$ d={2}^{\beta }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}} $,其中$ \beta =0 $或$ 1 $,且$ 0\le {\beta }_{i}\le {\alpha }_{i}(1\le i\le k) $。则由式(13)可得
$$ {2}^{\beta }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}}\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1}({p}_{i}-1)+\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}}{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{k-1+\beta }=16\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}}, $$ (14) 即
$$ {2}^{\beta }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1}({p}_{i}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{k-1+\beta }=16\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-{\beta }_{i}}。 $$ (15) 对两边取模$ {p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1} $可得
$$ {\alpha }_{i}-1\le {\beta }_{i}\le {\alpha }_{i}(1\le i\le k)。 $$ (I)若$ \beta =0 $,则$ d=\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}} $,对比式(14)两边$ 2 $的个数得到$ k=1 $或2。
(ⅰ)$ k=1 $,即$ n=2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}} $,则由式(15)得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}=16{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}, $$ (16) 式中$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $或$ 1 $。因此有以下2种情况。
(a)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $时,式(16)为$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}=16 $,则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=15 $或17。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}- 1)=15 $,则$ {p}_{1}=16 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,$ {p}_{1}=16 $与$ {p}_{i} $为奇素数矛盾。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=17 $,则$ {p}_{1}=18 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,$ {p}_{1}=18 $与$ {p}_{i} $为奇素数矛盾。此时方程(1)无解。
(b)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $时,由式(16)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}=16{p}_{1} 。 $$ (17) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(17)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|( -\left.1\right)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1} $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾,则$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $。从而有
$$ ({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}=16{p}_{1} \text{,} $$ 即$ {p}_{1}=-\frac{2}{15} $。这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(ⅱ)$ k=2 $,即$ n=2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}} $,则由式(15)得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-{\beta }_{2}}, $$ (18) 式中$ {\alpha }_{i}-{\beta }_{i}=0 $或$ 1 (i=\mathrm{1, 2})。 $因此有以下4种情况。
(a)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(18)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16 \text{,} $$ (19) 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=14 $或18。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=14 $。①若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{1}{p}_{2}\left|14\right. $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。因此$ 1\le {\alpha }_{1}\le 2 $,$ 1\le {\alpha }_{2}\le 2 $。②若$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{2}\left|14\right. $,由$ {p}_{2} $是奇素数得$ {p}_{2}=7 $,$ {p}_{1}=\frac{4}{3} $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。③若$ {\alpha }_{1}=2 $,$ {\alpha }_{2}=1 $,则$ {p}_{1}\left|14\right. $,可得$ {p}_{1}=7 $,$ {p}_{2}=\frac{4}{3} $,这与$ {p}_{1}, {p}_{2} $均为奇素数矛盾。④若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,则有$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=14 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 15}\right) \left(\mathrm{3, 8}\right) $,与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=18 $。①若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{1}{p}_{2}\left|18\right. $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。因此$ 1\le {\alpha }_{1}\le 2 $,$ 1\le {\alpha }_{2}\le 2 $。②若$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{2}\left|18\right. $,由$ {p}_{2} $是奇素数得$ {p}_{2}=3 $,$ {p}_{1}=4 $,这与$ {p}_{1} < {p}_{2} $且$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。③若$ {\alpha }_{1}=2 $,$ {\alpha }_{2}=1 $,则$ {p}_{1}\left|18\right. $,可得$ {p}_{1}=3 $,$ {p}_{2}=4 $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。④若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,则有$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=18 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 19}\right) \left(\mathrm{3, 10}\right) \left(\mathrm{4, 7}\right) $,都与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(b)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,由式(18)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16{p}_{1}{p}_{2} 。 $$ (20) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $或$ {\alpha }_{2}\ge 2 $,对式(20)两边取模$ {p}_{1} $或$ {p}_{2} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2 $或$ {p}_{2}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2 $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $为奇素数矛盾。所以$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,$ {\beta }_{1}={\beta }_{2}=0 $,即$ n=2{p}_{1}^{}{p}_{2}^{} $且$ d=1 $。由式(20)得
$$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=16{p}_{1}{p}_{2}\pm 2 \text{,} $$ 由于$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)\le {p}_{1}{p}_{2} $,所以$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=16{p}_{1}{p}_{2}-2 $,即$ {p}_{1}=\frac{3-{p}_{2}}{15{p}_{2}+1} $,由于$ 3-{p}_{2} < 15{p}_{2}+1 $,此时方程(1)无解。
(c)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(18)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16{p}_{1}。 $$ (21) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(21)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。因此$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $,式(21)为
$$ {p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16{p}_{1} 。 $$ (22) 若$ {\alpha }_{2}={\beta }_{2}= 1 $,则式(22)为
$$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)+{( -1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16{p}_{1} \text{,} $$ 即$ {p}_{1}{p}_{2}-17{p}_{1}-{p}_{2}=1 $或$ -3 $。
若$ {p}_{1}{p}_{2}-17{p}_{1}-{p}_{2}=1 $,则$ {p}_{1}=1+\frac{18}{{p}_{2}-17} $,得到$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{4, 23}\right) \left(\mathrm{10, 19}\right) $,与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。
若$ {p}_{1}{p}_{2}-17{p}_{1}-{p}_{2}= - 3 $,得到$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 31}\right) \left(\mathrm{8, 19}\right) $,与$ {p}_{1}, {p}_{2} $均为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(d)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,证明过程同(c),得到方程(1)无解。
(II)若$ \beta =1 $,则$ d=2\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}} $,对比式(12)两边$ 2 $的个数得到$ k=1 $或2。
(ⅰ)$ k=1 $,即$ n=2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}} $,则由式(15)得
$$ 2·{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}, $$ (23) 其中$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $或$ 1 $。因此有以下2种情况。
(a)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $时,式(23)为
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{( -\left.1\right)}^{\mathit \Omega \left(n\right)- 1}= 8 \text{,} $$ 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}- 1)=7 $或9。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-\left.1\right)= 7 $,则$ {p}_{1}=8 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=9 $,则$ {p}_{1}=10 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。此时方程(1)无解。
(b)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $时,由式(23)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}=8{p}_{1} 。 $$ (24) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(24)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1} $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。则$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $,从而有
$$ ({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}=8{p}_{1} \text{,} $$ 即$ {p}_{1}=-\frac{2}{7} $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(ⅱ)$ k=2 $,即$ n=2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}} $,则由式(15)得
$$ 2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{2}=16{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-{\beta }_{2}}, $$ (25) 式中$ {\alpha }_{i}-{\beta }_{i}=0 $或$ 1 (i=\mathrm{1, 2})。 $因此有以下4种情况。
(a)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(25)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=8 \text{,} $$ (26) 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=6 $或$ 10 $。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=6 $,此时若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $或$ {\alpha }_{2}\ge 2 $,则$ {p}_{1}\left|6\right. $或者$ {p}_{2}\left|6\right. $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $为奇素数矛盾。因此有$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,即$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=6 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 7}\right) \left(\mathrm{3, 4}\right) $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=10 $。①若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{1}{p}_{2}\left|10\right. $,这与$ {p}_{1}, {p}_{2} $均为奇素数矛盾。因此$ 1\le {\alpha }_{1}\le 2 $,$ 1\le {\alpha }_{2}\le 2 $。②若$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{2}\left|10\right. $,由$ {p}_{2} $是奇素数得$ {p}_{2}=5 $,这与$ {R}_{{P}_{k}}=\left\{\mathrm{3, 7}\right\}, \left\{3\right\} $矛盾。③若$ {\alpha }_{1}=2, {\alpha }_{2}=1 $同上。④若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,则有
$$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=10 \text{,} $$ 得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 11}\right) \left(\mathrm{3, 6}\right) $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。此时方程(1)无解。
(b)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,由式(25)可得
$$ 2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=16{p}_{1}{p}_{2} 。 $$ (27) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $或$ {\alpha }_{2}\ge 2 $,对式(27)两边取模$ {p}_{1} $或$ {p}_{2} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $或$ {p}_{2}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $为奇素数矛盾。所以$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,$ {\beta }_{1}={\beta }_{2}=0 $,即$ n=2{p}_{1}^{}{p}_{2}^{} $且$ d=2 $。由式(27)可得
$$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=8{p}_{1}{p}_{2}\pm 2 \text{,} $$ 由于$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)\le {p}_{1}{p}_{2} $,所以
$$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)=8{p}_{1}{p}_{2}-2 \text{,} $$ 即$ {p}_{1}=\frac{3-{p}_{2}}{7{p}_{2}+1} $,由于$ 3-{p}_{2} < 7{p}_{2}+1 $,此时方程(1)无解。
(c)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(25)可得
$$ 2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=16{p}_{1} 。 $$ (28) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(28)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。因此$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $,式(28)为
$$ {p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=8{p}_{1} 。 $$ (29) 若$ {\alpha }_{2}={\beta }_{2}= 1 $,则式(29)为
$$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)+{( -1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2 = 8{p}_{1} \text{,} $$ 即$ {p}_{1}{p}_{2}- 9{p}_{1}-{p}_{2}= - 3 $或$ 1 $。①若$ {p}_{1}{p}_{2}- 9{p}_{1}-{p}_{2}= 1 $,则
$$ {p}_{1}=1+\frac{10}{{p}_{2}-9} \text{,} $$ 得到
$$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 19}\right) \left(\mathrm{3, 14}\right) \left(\mathrm{6, 11}\right) \left(\mathrm{11, 10}\right) \text{,} $$ 与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数且$ {p}_{1} < {p}_{2} $矛盾。②若$ {p}_{1}{p}_{2}- 9{p}_{1}-{p}_{2}= - 3 $,则$ {p}_{1}= 1 +\frac{6}{{p}_{2}- 9} $,得到$ ({p}_{1}, {p}_{2}) =\left(\mathrm{4, 11}\right) $,与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(d)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,证明过程同(c),得到方程(1)无解。
2.3 定理3及其证明
定理3 设正整数$ n={2}^{\alpha }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} > 8 $,其中$ k\ge 1 $,$ \forall i= 1, \cdots , k, {\alpha }_{i}\ge 1, $且$ {\alpha }_{i} $为整数,$ {R}_{{p}_{k}}= \left\{\mathrm{3, 7}\right\}, \left\{3\right\} $,当$ \alpha =2 $时,方程(1)无解。
证明 当$ \alpha =2 $时,$ n={2}^{2}\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} $,此时由引理3及方程(1)可得
$$ \frac{1}{8}\phi \left(n\right)+\frac{1}{8}{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{\mathit \Omega \left(n\right)}=\frac{n}{d}=\frac{{2}^{2}\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}}}{d}, $$ (30) 即
$$ d\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1}({p}_{i}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)}{2}^{k}d=32\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}}。 $$ (31) 因为$ d $是$ n $的正因子,$ d\ge 2 $且$ \text{gcd}(d, 2)=1 $,不妨设$ d={2}^{\beta }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}} $,其中$ \beta =0 $或$ 1 $,且$ 0\le {\beta }_{i}\le {\alpha }_{i}(1\le i\le k) $。则由式(31)可得
$$ {2}^{\beta }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}}\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1}({p}_{i}-1)+\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}}{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{k+\beta }=32\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}}, $$ (32) 即
$$ {2}^{\beta }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1}({p}_{i}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{k+\beta }=32\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}-{\beta }_{i}} 。 $$ (33) 对两边取模$ {p}_{i}^{{\alpha }_{i}-1} $可得$ {\alpha }_{i}-1\le {\beta }_{i}\le {\alpha }_{i}(1\le i\le k)。 $
(I)若$ \beta =0 $,则$ d=\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}} $,对比式(32)两边$ 2 $的个数得到$ k=1 $或2。
(ⅰ)$ k=1 $,即$ n={2}^{2}{p}_{1}^{{\alpha }_{1}} $,则由式(33)得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=32{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}, $$ (34) 式中$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $或1。因此有以下2种情况。
(a)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $时,式(34)为
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=32 \text{,} $$ 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=30 $或34。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=30 $,则$ {p}_{1}=31 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,此时解$ (n, d)=\left(\mathrm{124, 31}\right) $,经验证不满足式(30)。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=34 $,则$ {p}_{1}=35 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(b)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $时,由式(34)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=32{p}_{1} 。 $$ (35) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(35)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。则$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $,从而有$ ({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=32{p}_{1} $,计算$ {p}_{1} $的取值得出与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(ⅱ)$ k=2 $,即$ n={2}^{2}{p}_{1}^{{\alpha }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}} $,则由式(33)得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{2}=32{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-{\beta }_{2}} \text{,} $$ (36) 式中$ {\alpha }_{i}-{\beta }_{i}=0 $或$ 1 (i=\mathrm{1, 2})。 $因此有以下4种情况。
(a)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(36)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=32 \text{,} $$ (37) 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}- 1)({p}_{2}- 1)= 28 $或$ 36 $。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}- 1)({p}_{2}- 1)=28 $。①若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}= 2 $,则有$ {p}_{1}{p}_{2}\left|28\right. $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。因此$ 1\le {\alpha }_{1}\le 2 $,$ 1\le {\alpha }_{2}\le 2 $。②若$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{2}\left|28\right. $,由$ {p}_{2} $是奇素数得$ {p}_{1}=\frac{5}{3} $,$ {p}_{2}=7 $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。③若$ {\alpha }_{1}= 2 $,$ {\alpha }_{2}= 1 $同上。④若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}= 1 $,则有$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 28 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 29}\right) \left(\mathrm{3, 15}\right) \left(\mathrm{5, 8}\right) $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}- 1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}- 1}({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 36 $,即
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}- 1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}- 1}\frac{{p}_{1}- 1}{2}\frac{{p}_{2}- 1}{2}= 9 。 $$ ① 若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{1}{p}_{2}\left|9\right. $,与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。因此$ {\alpha }_{1}, {\alpha }_{2}\le 2 $。②若$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{2}\left|9\right. $,由$ {p}_{2} $是奇素数得$ {p}_{2}=3 $,此时$ {p}_{1}=7 $,这与$ {p}_{1} < {p}_{2} $矛盾。③若$ {\alpha }_{1}=2 $,$ {\alpha }_{2}=1 $,则$ {p}_{1}\left|9\right. $,可得$ {p}_{1}= 3 $,$ {p}_{2}= 7 $,解$ (n, d) =\left(\mathrm{588, 147}\right) $,经验证不满足式(30)。④若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,则有$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}- 1)=36 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2}) = \left(\mathrm{2, 37}\right) \left(\mathrm{3, 19}\right) \left(\mathrm{4, 13}\right) \left(\mathrm{5, 10}\right) \left(\mathrm{7, 7}\right) $,其中$ ({p}_{1}, {p}_{2}) = \left(\mathrm{2, 37}\right) \left(\mathrm{4, 13}\right) \left(\mathrm{5, 10}\right) \left(\mathrm{7, 7}\right) $与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数且$ {p}_{1} < {p}_{2} $矛盾,解$ (n, d) =\left(\mathrm{228, 57}\right) $经验证不满足式(30)。此时方程(1)无解。
(b)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}= 1 $时,由式(36)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=32{p}_{1}{p}_{2} 。 $$ (38) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $或$ {\alpha }_{2}\ge 2 $,对式(38)两边取模$ {p}_{1} $或$ {p}_{2} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $或$ {p}_{2}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $为奇素数矛盾。所以$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}= 1 $,$ {\beta }_{1}={\beta }_{2}=0 $,即$ n={2}^{2}{p}_{1}^{}{p}_{2}^{} $且$ d= 1 $。由式(36)可得
$$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 32{p}_{1}{p}_{2}\pm 4 \text{,} $$ 由于$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}- 1)\le {p}_{1}{p}_{2} $,所以$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 32{p}_{1}{p}_{2}-4 $,即$ {p}_{1}=\frac{5-{p}_{2}}{31{p}_{2}+1} $,由于$ 5-{p}_{2} < 31{p}_{2}+1 $,此时方程(1)无解。
(c)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(36)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=32{p}_{1} 。 $$ (39) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(39)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|( -\left.1\right)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。因此$ {\alpha }_{1}= 1 $,$ {\beta }_{1}= 0 $,式(39)为
$$ {p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=32{p}_{1} 。 $$ (40) 若$ {\alpha }_{2}={\beta }_{2}= 1 $,则式(40)为
$$ ({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=32{p}_{1} \text{,} $$ 即$ {p}_{1}{p}_{2}- 33{p}_{1}-{p}_{2}=3 $或$ -5 $。
若$ {p}_{1}{p}_{2}-33{p}_{1}-{p}_{2}=3 $,则$ {p}_{1}=1+\frac{36}{{p}_{2}-33} $,由$ {p}_{1}、{p}_{2} $为奇素数可知在这个式子中无合适的取值。
若$ {p}_{1}{p}_{2}-33{p}_{1}-{p}_{2}= - 5 $,经计算$ {p}_{1}=2 $,$ {p}_{2}=61 $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。此时方程(1)无解。
(d)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,证明过程同(c),得到方程(1)无解。
(II)若$ \beta =1 $,则$ d=2\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\beta }_{i}} $,对比式(32)两边$ 2 $的个数得到$ k=1 $或2。
(ⅰ)$ k=1 $,即$ n={2}^{2}{p}_{1}^{{\alpha }_{1}} $,则由式(33)得
$$ 2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{2}=32{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}, $$ (41) 式中$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $或1。因此有以下2种情况。
(a)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $时,式(41)为
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16 \text{,} $$ 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=18 $或$ 14 $。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=18 $,则$ {p}_{1}=19 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,此时解$ (n, d)=\left(\mathrm{76, 38}\right) $,经验证不满足式(30)。此时方程(1)无解。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)=14 $,则$ {p}_{1}=15 $且$ {\alpha }_{1}={\beta }_{1}=1 $,$ {p}_{1}=15 $与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(b)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $时,由式(41)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16{p}_{1} 。 $$ (42) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(40)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。则$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $,从而有$ ({p}_{1}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}2=16{p}_{1} $,计算$ {p}_{1} $的取值得出与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾,此时方程(1)无解。
(ⅱ)$ k=2 $,即$ n={2}^{2}{p}_{1}^{{\alpha }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}} $,则由式(33)得
$$ 2{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}{2}^{3}=32{p}_{1}^{{\alpha }_{1}-{\beta }_{1}}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-{\beta }_{2}}, $$ (43) 式中$ {\alpha }_{i}-{\beta }_{i}=0 $或$ 1 (i=\mathrm{1, 2})。 $因此有以下4种情况。
(a)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(43)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=16 \text{,} $$ (44) 则$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}- 1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}- 1}({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 12 $或$ 20 $。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}- 1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}- 1}({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 12 $,即
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}- 1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}- 1}\frac{{p}_{1}- 1}{2}\frac{{p}_{2}- 1}{2}= 3 。 $$ ① 若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{1}{p}_{2}\left|3\right. $,与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。因此$ 1\le {\alpha }_{1}\le 2 $,$ 1\le {\alpha }_{2}\le 2 $。②若$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{2}\left|3\right. $,由$ {p}_{2} $是奇素数得$ {p}_{2}=3 $与$ {p}_{1}{p}_{2} $且$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。③若$ {\alpha }_{1}=2 $,$ {\alpha }_{2}=1 $,则$ {p}_{1}\left|3\right. $,可得$ {p}_{1}={p}_{2}= 3 $,这与$ {p}_{1}{p}_{2} $矛盾。④若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=1 $,则有$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 12 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=(2, 13) (3, 7) (4, 5) $,其中$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 13}\right) \left(\mathrm{4, 5}\right) $与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,解$ (n, d)=\left(\mathrm{84, 42}\right) $经验证不满足式(30)。此时方程(1)无解。
若$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}- 1)({p}_{2}- 1)=20 $。①若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}=2 $,则有$ {p}_{1}{p}_{2}\left|20\right. $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾。因此$ 1\le {\alpha }_{1}\le 2 $,$ 1 \le {\alpha }_{2}\le 2 $。②若$ {\alpha }_{1}= 1 $,$ {\alpha }_{2}= 2 $,则有$ {p}_{2}\left|20\right. $,由$ {p}_{2} $是奇素数得$ {p}_{2}= 5 $,这与$ {R}_{{P}_{k}}=\left\{\mathrm{3, 7}\right\}, \left\{3\right\} $矛盾。③若$ {\alpha }_{1}= 2 $,$ {\alpha }_{2}= 1 $,同上。④若$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}= 1 $,则有$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 20 $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2}) = \left(\mathrm{2, 21}\right) \left(\mathrm{3, 11}\right) \left(\mathrm{5, 6}\right) $,其中$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 21}\right) \left(\mathrm{5, 6}\right) $与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,此时解$ (n, d)=\left(\mathrm{132, 66}\right) $经验证不满足式(30)。此时方程(1)无解。
(b)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,由式(43)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=16{p}_{1}{p}_{2} 。 $$ (45) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $或$ {\alpha }_{2}\ge 2 $,对式(45)两边取模$ {p}_{1} $或$ {p}_{2} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $或$ {p}_{2}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $,这与$ {p}_{1}、{p}_{2} $为奇素数矛盾。所以$ {\alpha }_{1}={\alpha }_{2}= 1 $,$ {\beta }_{1}={\beta }_{2}= 0 $,即$ n={2}^{2}{p}_{1}^{}{p}_{2}^{} $且$ d= 2 $。由式(45)可得
$$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}-\left.1\right)= 16{p}_{1}{p}_{2}\pm 4 \text{,} $$ 由于$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}- 1)\le {p}_{1}{p}_{2} $,所以$ ({p}_{1}- 1) ({p}_{2}- 1)=16{p}_{1}{p}_{2}- 4 $,即$ {p}_{1}=\frac{5-{p}_{2}}{15{p}_{2}+1} $,由于$ 5-{p}_{2} < 15{p}_{2}+1 $,此时方程(1)无解。
(c)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=1 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=0 $时,由式(43)可得
$$ {p}_{1}^{{\alpha }_{1}-1}{p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=16{p}_{1}。 $$ (46) 若$ {\alpha }_{1}\ge 2 $,对式(46)两边取模$ {p}_{1} $有$ {p}_{1}{\left|(-1)\right.}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4 $,这与$ {p}_{1} $为奇素数矛盾。因此$ {\alpha }_{1}=1 $,$ {\beta }_{1}=0 $,式(46)为
$$ {p}_{2}^{{\alpha }_{2}-1}({p}_{1}-1)({p}_{2}-1)+{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=16{p}_{1}。 $$ (47) 若$ {\alpha }_{2}={\beta }_{2}= 1 $,则式(47)为
$$ ({p}_{1}- 1)({p}_{2}- 1)+{( -1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-1}4=16{p}_{1} \text{,} $$ 即$ {p}_{1}{p}_{2}- 17{p}_{1}-{p}_{2}= 3 $或$ -5 $。
若$ {p}_{1}{p}_{2}-17{p}_{1}-{p}_{2}=3 $,则$ {p}_{1}=1+\frac{20}{{p}_{2}-17} $,得$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 37}\right) \left(\mathrm{11, 19}\right) $,其中$ ({p}_{1}, {p}_{2})=\left(\mathrm{2, 37}\right) $与$ {p}_{1}、{p}_{2} $均为奇素数矛盾,此时解$ (n, d)=\left(\mathrm{836, 418}\right) $,经验证不满足式(30)。此时方程(1)无解。
(d)当$ {\alpha }_{1}-{\beta }_{1}=0 $且$ {\alpha }_{2}-{\beta }_{2}=1 $时,证明过程同(c),得到方程(1)无解。
3. 结束语
本文基于$ {\phi }_{8}\left(n\right) $的计算公式,在$ {\phi }_{8}\left(n\right)=\frac{1}{8}\phi \left(n\right)+\frac{1}{8}{(-1)}^{\mathit \Omega \left(n\right)-\left[\frac{\alpha +1}{2}\right]}{2}^{\mathit \Omega \left(n\right)-\frac{1}{2}(1-{(-1)}^{\alpha })} $的情况下,讨论了当$ n={2}^{\alpha }\prod\limits _{i=1}^{k}{p}_{i}^{{\alpha }_{i}} > 8 $以及$ \alpha =\mathrm{0, 1}, 2 $时数论函数方程$ {\phi }_{8}\left(n\right)=\frac{n}{d} $的可解性,并确定其全部正整数解。广义欧拉函数$ {\phi }_{12}\left(n\right) $的公式在文献[11]中也已给出,对于包含广义欧拉函数$ {\phi }_{12}\left(n\right) $的数论函数的可解性有待进一步研究。
-
[1] 柯召, 孙琦. 数论讲义[M]. 北京: 高等教育出版社, 2012. [2] CAI T X. A congruence involving the quotients of Euler and its applications(Ⅰ)[J]. Acta Aritmetica, 2002, 103(4): 313-320. doi: 10.4064/aa103-4-1 [3] 朱杰, 廖群英. 方程$ Z\left(n\right)={\phi }_{e}\left(SL\right(n\left)\right) $的可解性[J]. 数学进展, 2019, 48(5): 541-554. [4] 李改利, 高丽, 戴妍百, 等. 一类包含Smarandache LCM函数与广义欧拉函数的方程[J]. 湖北大学学报(自然科学版), 2023, 45(2): 181-187. [5] 张四保. 有关广义欧拉函数的两个方程的解[J]. 安徽大学学报(自然科学版), 2019, 43(4): 32-35. [6] 赵贤, 刘敏捷. 一类广义欧拉函数方程的可解性[J]. 数学的实践与认识, 2022, 52(7): 256-259. [7] 王容, 罗文力, 廖群英. 方程$ {\phi }_{3}\left(n\right)=\frac{n}{d} $的可解性[J]. 成都信息工程大学学报, 2017, 32(1): 95-101. [8] CAI T X, SHEN Z Y, HU M J. On the parity of the generalized Euler function[J]. Advances in Mathematics, 2013, 42(4): 505-510. [9] SHEN Z Y, CAI T X, HU M J. On the parity of the generalized Euler function(Ⅱ)[J]. Advances in Mathematics, 2016, 45(4): 509-519. [10] 王容, 廖群英. 关于广义欧拉函数$ {\phi }_{5}\left(n\right) $[J]. 四川师范大学学报(自然科学版), 2018, 41(4): 445-449. [11] YANG S C, LIAO Q Y, DU S, et al. The explicit formula and parity for some generalized Euler functions[J]. AIMS Mathematics, 2024, 9(5): 12458-12478. [12] APOSTOL T M. Introduction to analytic number theory[M]. New York: Springer-Verlag, 1976. [13] 蔡天新. 数论: 从同余的观点出发[M]. 北京: 高等教育出版社, 2012.